Rreth Medvegjės
Medvegja.Presheva dhe Bujanovci janė komuna tė pazhvilluara nė jug tė Serbisė(Lindje te Kosoves) me banor tė pėrzier, Shqiptar, serb ,malazez boshnjak dhe rom. Vendi kufizohet me Kosovė nė jugperendim, dhe me Republikėn e Maqedonisė nė jug. Pėrbėrja demografike, pozita e regjionit dhe jozhvillimi i tij kėtė teritor e kanė bėrė tė jetė jo stabil, nė tė cilin nė menyrė specifike jane thyer rethanat politike, tė sigurisė dhe tjera nė Serbi, nė Kosovė, dhe regjionin e gjerė.Medvegja ka nje territor prej 524 km katror me gjithsejt 34 bashkesi lokale.
Gjat Luftės sė Dyte Botrore nė Medvegjė u vran e masakruan shumė shqiptar nga ana e ēetnikve serb
Medvegja,Presheva dhe Bujanovci janė komunat e vetme nė Serbi, nė tė cilat jeton numėr i konsiderueshem i pjestarve tė komunitetit nacional Shqipėtar.Vlersohet qė nė kėto tri komuna ka mė shumė se 100.000 Shqipėtar. Nė prill tė vitit 2002. ėshtė kryer regjistrimi i parė i banorve nė tė cilin pas 21. viti marrin pjesė dhe Shqipėtarėt. Rezulltatėt zyrtare tregojn se ne Medvegje jetojn 26.8% shqiptar.
Tė drejtat themelore tė njeriut, dhe tė drejtat e pakices shqipėtare rregullisht janė shkel gjatė kohės sė regjimit tė kaluar. Diskriminimi nė arsim, punėsim, informim dhe nė lėmi tjera ėshtė intensifikuar nė fund tė viteve tetdhjeta. Miratimi i Kushtetutės sė Republikės sė Serbisė nė vitin 1990, e pastaj dhe sėrė ligjesh tė drejtuara nė forcimin e pushtetit qendror, sė pari e goditen vetėqeverisjen lokale. Nė komunėn e Preshevės, pėr shembėll, partitė shqiptare qe nga viti 1990 gjithnji e kanė fitur pushtetin lokal, por nuk patėn mundėsi qė tė ndikoin nė ngritjen e tė drejtave kolektive tė komunitetit shqipėtar. Deri nė intervenimin e Paktit Veriatlantik (NATO) tė vitit 1999, pos diskriminimit sistematik, pushteti aplikoi dhe forma tė tjera tė presionit. (largimi nga puna, gjykimet politike dhe ndalimi i shtypit).
Nga Medvegja ne vitin 1999 dhe 2000 u shperngulen rreth 7500 shqiptar prej tyre deri me tani jan kthyer nje numer shum i vogel i popullsis,ne ket komune eshte hapur paralelja e shkolles se mesme ne gjuhen shqipe ku numron rreth 21 nxenes.Nga Medvegja dolen shum figura te shquara kombetare vlen te theksohet Zenel Hajdini nga Tupalla Hero i Popullit ,pastaj Akademiku i shquar Idriz Ajeti po ashtu nga Tupalla,Bafti Krasniqi Intelektual dhe Mesues i parė nga Rama Banja e shum aktivist te tjer qe kontribuan ne qeshtjen kombetare ne Kosove dhe me gjere.
Pas pėrndjekjeve te mėdha dhe shkeljeve te shumta te te drejtave dhe te lirive te njeriut qe ju ban popullit shqiptar te tri komunave ne vitet 1999-2001 ishte e domosdoshme organizimi i nje force e cila do te merrte emrin Ushtria ēlirimtare per Presheve,Medvegje dhe Bujanovc(UēPMB).UēPMB-ja e cila do ta ngrite qeshtjen shqiptare te Medvegjes Presheves dhe Bujanovcit ne instancat me te larta si kombetare ashtu edhe nderkombetare
Ne teritorin e Medvegjes gjendet edhe Banja e mirnjohur ,,Banja e Sjarines'' rreth 80 % e banuar me shqiptar e cila ka 33 ujera sherues.Banja e Sjarines posedon dy hotele prej tyre njeri eshte ne pronesi te shqiptareve ,,Villa Zoja '' dhe hotel ,,Gejzer''ku para keti te fundit gjendet busti i Heroit te Popullit Zenel Hajdini.
Kuvendi komunal i Medvegjes ka 35 keshilltar ,kryetarin dhe zavendes kryetarin.komuna e Medvegjes po ashtu ka edhe prefektin e komunes i cili zgjidhet me vota te drejtperdrejta nga populli.
Populli Shqiptar i Medvegjes i perket besimit Islam dhe aktivitet e tyre fetare dhe humane kryesisht i kryjn permes dy Xhamive te kesaj komune, Xhamis se Kapitit(1935 u renovua ) 3 km larg qytetit dhe Xhamia e Sjarines(1877) ne Banje te Sjarines.